فارسی English العربیة
  1. صفحه اصلی
  2. اخبار
  3. نگاهی به عملکرد چهارساله مرکز تحقیقات اسلامی مجلس


منتشر شده در 18 خرداد 1399
نگاهی به عملکرد چهارساله مرکز تحقیقات اسلامی مجلس
حضو فعال در کمیسیون های تخصصی، بررسی طرح ها و لوایح مجلس، برگزاری 210 جلسه با حضور اعضای شورای فقهی، ارتباط فعال با حوزه های علمیه و مراجع تقلید، جذب اساتید و فرهیختگان حوزوی و دانشگاهی، دریافت استفتائات با موضوع تقنینی، انجام مشاوره های فقهی، انعقاد تفاهم نامه های علمی، برگزاری کنفرانس های ملی و بین المللی از جمله فعالیت های مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در چهار سال گذشته است.

 
به گزارش روابط عمومی، ارتباط علمی و پژوهشی با مراکز علمی و تحقیقاتی داخلی، ارتباط با نهادهای فراملی و نخبگان جهان اسلام، انتشار کتاب و فصلنامه علمی و تدوین گزارش ها و بسته های علمی و مطالعاتی از دیگر فعالیت های مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در چهار سال قبل بود.

*شرکت در 950 جلسه کمیسیون‌های تخصصی مجلس
مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در چهار سال گذشته با حضور فعال در 12 کمیسیون تخصصی مجلس 184 موضوع تقنینی را در قالب 950 جلسه و نشست مورد بررسی قرار داده است.
مالکیت صنعتی، طرح جامع جمعیت و تعالی خانواده، طرح حمایت از پیام رسان های اجتماعی، طرح بانکداری اسلامی، اصلاحات قانون مدنی( افزایش حداقل سن ازدواج)، لایحه تجارت، طرح تشدید مجازات اسید پاشی، لایحه حمایت از حقوق معولین، طرح جامع مدیریت شهری و طرح حذف چهار صفر از پول ملی و... بخشی از موضوعاتی است که در جلسات تخصصی کمیسیون های مجلس توسط مرکز تحقیقات اسلامی مجلس مورد بررسی قرار گرفت.
کارشناسان مرکز در این چهار سال در کمیسیون های قضایی حقوقی، فرهنگی، آیین نامه، شوراها و امور داخلی، اقتصادی، تولید ملی، اجتماعی، امنیت ملی و سیاست خارجی، عمران، بهداشت، آموزش و تحقیقات و کشاورزی حضور مستمر و فعال داشتند.

*ارتباط با حوزه‌های علمیه و دفاتر مراجع عظام تقلید

حضور 410 استاد و فرهیخته حوزوی و دانشگاهی در جلسات و حلقه های کارشناسی مرکز، دریافت 110 استفتاء از بیوت و دفاتر مراجع عظام تقلید، انجام 120 مشاوره فقهی تقنینی، انجام 20 تفاهم نامه علمی، انجام 10 دیدار با علما و مراجع تقلید از جمله فعالیت های چهارساله مرکز در این زمینه است.
مدیران مرکز در طول چهار سال گذشته با حضرات آیات و مراجع عظام تقلید مکارم شیرازی، صافی گلپایگانی، جوادی آملی، علوی گرگانی، سید هاشم حسینی بوشهری، مرتضی مقتدایی از مدیران ادوار مختلف حوزه های علمیه و مهدی شب زنده دارعضو شورای نگهبان نیز دیدار کردند.

*تشکیل 210 جلسه شورای فقهی
کمیته های فقه اقتصادی، خانواده، جزا و سیاسی اجتماعی شورای فقهی مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی در طول چهار سال گذشته 210 جلسه را در قالب 4400نفر ساعت را برگزار کرده است.
بررسی فقهی اعتبار اسناد رسمی، امهال بدهی در بانکداری بدون ربا، معیار حداقل سن ازدواج از منظر فقه بررسی فقهی امتیازات ایثارگران و... از مباحث اخیر است که توسط شورای فقهی مرکز مورد بررسی قرار گرفت.
شورای فقهی مرکز تحقیقات مجلس وظیفه تأمین، تقویت و تعمیق جنبه‌های فقهی طرح‌ها، لوایح، نتایج پژوهشی و همچنین گسترش ارتباط حوزه علمیه با فقها و حقوق‌دانان جهان اسلام و نیز ارتقاء توان فقهی مرکز تحقیقات و توسعه‌ فقه تخصصی و مطالعات بینارشته‌ای فقه و علوم انسانی را عهده‌دار است.
"کارکرد این شورا عمدتا حول سه محور "اظهار نظر فقهی نسبت به طرح‌ها و لوایح مورد بررسی قرار گرفته در حلقات علمی مرکز"، "اظهارنظر فقهی نسبت به حوزه تقنین و نسبت آن با فقه و بیان دغدغه های بزرگان حوزه و ملحوظ داشتن آن‌ها در مطالعات مرکز" و"ایده‌پردازی در زمینه موضوعات مختلف حاوی خلاء‌های قانونی و ارائه پیشنهاداتی در این خصوص به مجلس" انتظام پیدا می‌کند.

*ارائه 189عنوان گزارش کتبی به مجلس
مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در راستای بررسی طرح ها و لوایح مجلس شورای اسلامی 189گزارش مکتوب شامل 70 عنوان فقهی، 28 مورد حقوقی، 32 گزارش فرهنگی و اجتماعی، 46 مورد اقتصادی و 20 عنوان سیاسی را تهیه و به مجلس شورای اسلامی ارائه داده است.
بررسی لایحه برنامه ششم توسعه اقتصادی - اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران 1395 – 1399، بررسی وضعیت اجرای قوانین ناظر به تدوین پیوست فرهنگی، خروج زوجه از کشور بدون اذن زوج، بررسی سند الگوی پایه ایرانی اسلامی پیشرفت، تحلیل فقهی خدمت نظام وظیفه در راستای اصلاح قانون نظام وظیفه عمومی و ... از جمله این گزارش ها می باشد.
بررسی لایحه حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت، بررسی امکان اعطای تابعیت به فرزندان مادران دارای تابعیت ایرانی، گزارش بررسی فقهی طرح بانکداری جمهوری اسلامی ایران، بررسی مصوبه سیاست ها و راهکارهای اجرایی گسترش فرهنگ عفاف و حجاب، بررسی طرح مدیریت جامع شهری، آسیب شناسی تقنینی حمایت از زنان بی سرپرست، بررسی پروتکل اختیاری کنوانسیون حقوق کودک در مورد به کارگیری کودکان در منازعه مسلحانه از دیگر گزارش های مکتوب مرکز تحقیقات اسلامی مجلس می باشد.

*انجام بیش از 10 پیش‌نویس‌های تقنینی
با توجه به خلاء قوانین در بعضی حوزه ها و وجود گره های فقهی و حقوقی برای نگارش متون پیش نویس قانونی، مرکز تحقیقات با استفاده از اساتید حوزوی و دانشگاهی و با استفاده از ظرفیت کارشناسی دستگاهها اقدام به همکاری با نمایندگان محترم مجلس در تهیه پیش نویس های تقنینی کرده و در چهار سال گذشته بیش از 10 پیش نویس تقنینی تهیه کرده است.
طرح جامع باروری‌های پزشکی (تلقیح مصنوعی و...)، طرح بانکداری اسلامی، طرح آموزش حین ازدواج، طرح جامع حقوق سالمندان، طرح جامع ساماندهی تعطیلات کشور، طرح افزایش کارآمدی دستگاههای اجرایی در گسترش اخلاق عمومی، طرح سامان‌دهی پیام‌رسان های اجتماعی، طرح جرم سیاسی، طرح مالکیت صنعتی و طرح حضور روحانیت سینما و تلویزیون از جمله طرح هایی هستند که مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در تهیه پیش نویس آنها معاضدت کرده است.

*ارتباط با 88 نهاد علمی، تقنینی و اجرایی
مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در چهار سال گذشته با 88 نهادتقنینی و اجرایی شامل مرکز پژوهش‌های مجلس، معاونت قوانین، فراکسیون‌ها و دستگاه‌های اجرائی کشور و... ارتباط وثیق علمی و پژوهشی داشته و 187 جلسه را برگزار کرده است.
طرح گسترش اخلاق عمومی، طرح حمایت از پیام رسانها، پیش نویس اینترنت کودک، طرح بانکداری اسلامی، طرح آموزش حین ازدواج، نحوه فعالیت و استقرار مطب پزشکان و حرف وابسته، پیش فروش ساختمان، طرح پذیرش و آموزش وکالت، مالیات بر عایدی سرمایه و... از جمله طرح هایی است که مرکز پیرامون آنها با نهادهای مختلف نشست مشترک برگزار کرده است.
این مرکز با مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، فراکسیون های مجلس، معاونت قوانین و سایر دستگاه های اجرایی جلساتی را پیرامون طرح های مختلف برگزار کرده است.

*برگزاری 52 هم اندیشی ملی و 3 کنفرانس های بین المللی
سلسله کنفرانس های بین المللی فقه و قانون( برگزاری سه کنفرانس) که از سال 1390 آغاز شده با حضور شخصیت هایی از کشورهای مختلف جهان، علما و مراجع تقلید در قم برگزار شد و سومین کنفرانس بین المللی یعنی فقه، قانون و واقعیت های اجتماعی در این دوره چهارساله برگزار شد.
کنفرانس بین المللی رابطه فقه و قانون در سال 1390، رابطه بین فقه، قانون و اخلاق با رویکرد فقهی و حقوقی در سال 1394 و رابطه بین فقه، قانون و واقعیت های اجتماعی در سال 1396 از جمله این کنفرانس ها می باشند.
مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در برگزاری برخی دیگر از کنفرانس های بین المللی از جمله کنفرانس بین المللی تحولات قوانین کیفری در کشورهای اسلامی در پرتو شرع و قانون و کنفرانس صلح و عدالت از منظر اندیشه های رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز مشارکت داشته است.
مرکز تحقیقات اسلامی همچنین در این دوره چهار ساله 52 کنفرانس ملی شامل 15 هم اندیشی فقهی، 11 حقوقی، 15 فرهنگی و اجتماعی و 10 اقتصادی و 7 هم اندیشی سیاسی برگزار کرده است.
بانکداری اسلامی ( تقنین در بازار سرمایه اسلامی ایران)، خروج زوجه از کشور بدون اذن همسر (طرح اصلاح بند 3 ماده 18 قانون گذرنامه)، بررسی فقهی رمزارزها، آموزش قبل از ازدواج، بررسی سیاست های کلی خانواده و بررسی فقهی و حقوقی امتیازات ایثارگران از جمله هم اندیشی های مرکز تحقیقات اسلامی مجلس می باشد.

* ارتباطات مرکز با نهادهای فراملی و فرهیختگان جهان اسلام
مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در ارتباط با ارتباطات علمی و پژوهشی با نهادهای فراملی و فرهیختگان جهان اسلام فعالیت های متعددی را انجام داده که از جمله آنها ترجمه بیش از 70 مقاله علمی پژوهشی از اندیشمندان و فرهیختگان کشورهای مختلف جهان در موضوع تقنین، ارتباط با مرکز قانونگذاری روسیه و شرکت رئیس مرکز در دهها کنفرانس بین المللی و سخنرانی های مرتبط با فقه و قانون گام های موثری برداشته است.
بازدید حدود 10 گروه علمی از کشورهای مختلف مانند سوئد، ترکیه، لبنان، پاکستان از مرکز، مطالعه تطبیقی قوانین در زمینه تدوین بسته های علمی از دیگر فعالیت های مرکز در این حوزه است.

*انعقاد 65 تفاهم نامه با نهادهای پژوهشی
مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در راستای همکاری‌های علمی و پژوهشی در قالب عقد تفاهم‌نامه با مراکز دانشگاهی و مؤسسات علمی اقدام به انعقاد وامضای 65 تفاهم نامه علمی کرده است که از این میران 20 مورد تفاهم نامه با مراکز حوزوی، 30 مورد با دانشگاه ها و موسسات علمی و 15 تفاهم نامه نیز با نهادهای اجرائی می باشد.
پژوهشکده مطالعات اسلامی در علوم انسانی (دانشگاه فردوسی مشهد)، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی، انجمن های علمی حوزه های علمیه، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و ... از جمله مراکزی است که مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با آنها تفاهم نامه همکاری امضا کرده است.

*منشورات علمی مرکز در چهار سال گذشته
مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در چهار سال گذشته اقدام به انتشار 8 عنوان کتاب، 16 عنوان فصلنامه، 20 خبرنامه، بیش از 200 گزارش علمی، 21 بسته مطالعاتی ناظر به قانون و تهیه حدود یک هزار خبر و گزارش کرده است.
سایت مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با سه زبان فارسی، عربی و انگلیسی فعالیت می کند. برخی مطالب حقوقی و نوآوری های تقنینی سایر کشورها نیز ترجمه و در سایت مرکز قرار می گیرد.