فارسی English العربیة
  1. صفحه اصلی
  2. اخبار
  3. کتاب «تفسیر و فقه در اسلام سده های میانه»


منتشر شده در 18 آبان 1399
کتاب «تفسیر و فقه در اسلام سده های میانه»
چکیده کتاب«تفسیر و فقه در اسلام سده های میانه» که به قلم نورمن کالدر به نگارش درآمده، توسط مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی به زبان فارسی معرفی شده است.

  نویسنده در این کتاب، ضمن بذل توجه به شکل گیری فقه در سده‌های نخستین اسلامی و واکاوی تبارهای فقه اسلامی کوشیده است به شکل معین به جریان و تطور فقه اسلامی در سده های میانه اسلامی بپردازد.
کوشش وی در عین حال که دربردارنده تک نگاری های مشخص در ارتباط با تاریخ فقه و حقوق اسلامی است به ترسیم خط سیر تاریخی شکل گیری مکتب‌های فقهی نیز پرداخته است.
کتاب را باید پژوهشی دانست که می کوشد تاریخ فقه و حقوق اسلامی را از چشم اندازی نو مورد تامل قرار دهد. در نگاه نخست تنوع مباحث مطرح شده در کتاب چشمگیر می نماید اما در یک شمای کلی اثر را باید مطالعه و واکاوی تفسیرهای برجسته از فقه و حقوق اسلامی طی سده های میانه اسلامی و دوره معاصر دانست.
با توجه به مطالب اثر کتاب «تفسیر و فقه در اسلام سده های میانه» را باید پژوهشی متن پایه دانست که به تحلیل متون فقهی و ریخت یابی نگرش های حقوقی منجر به عمل در زندگی خصوصی و فضای عمومی زیست مسلمانان نظر دارد.
کتاب در بردارنده بیست و یک مقاله است که هریک فصل مشخصی از آن را تشکیل داده است. مطالب این فصل ها شامل فقه شیعی با مطالعه الهیات اسلام شیعی، کلام و نگرش های فقهی برجسته شیعی، مکتب های فقهی اهل سنت، شیوه های تفسیری اهل سنت، روش های استنباط نزد عالمان سنی و هرمنوتیک اهل سنت است.
جالب این که کتاب علاوه بر معرفی کلی فقه اسلامی با توجه به ارتباط آن با الهیات و کلام از ارایه نگاهی تاریخی به فقه نیز غفلت نورزیده، و علاوه بر تحلیل این مهم در سده های میانه، شکل گیری و کارکرد فقه در سده های نخستین تاریخ اسلام بررسی نموده است. کتاب را باید مطالعه‌ای کلی اما متنوع درباره تاریخ و فقه دانست، مطالعه ای که می کوشد تفسیرهای امروز را به مثابه برداشت های معاصر از متون فقهی سده های میانه اسلامی توضیح دهد.
خوانش متون سده های میانه در تاریخ دانش های اسلامی از اهمیتی ویژه برخوردار است؛ بازیابی و بازخونی ایده های برجسته آن دوره با توجه به زمینه و زمانه شکل گیری آن ها بر درجه این اهمیت می افزاید. در این کتاب کالدر می کوشد خوانشی نوآمد از این متون ارائه نماید که در عین حال که الگوی قرائت های ممکن از فقه است می تواند یک پل عبور برای به دست دادن خوانش های نو و ایده های جدید در فقه و حقوق اسلامی تلقی گردد. نوع نگرش ارائه شده در این کتاب می کوشد ضمن ارجاع به ایده ها و آموزه های فقه سده های میانه از فرضیه های مسلط آن دوره فاصله بگیرد و نسبتی نو میان فقه و جهان امروز بیابد.
نویسنده ضمن ارائه تحلیلی انتقادی بر این ایده اصرار می ورزد که نوع نگاه و خلاقیت پدیدار شده در فقه اسلامی سده های میانه می تواند به مثابه خط مشی تقلید در فقه و حقوق اسلامی مد نظر قرار گیرد که در هر دوره ای قابل تکرار و برگشت است. وی ضمن تجویز ارزیابی دوباره و به کارگیری گسترده متون برجای مانده از سده های میانه و بازگشت به سنت شکوفایی دانش در آن عهد به پایش مداورم ارتباط نسبت فقه و حقوق اسلامی با اقتضائات و نیازهای جهان معاصر اشاره می نماید.
کتاب «تفسیر و فقه در اسلام سده های میانه» را باید مطالعه ای فراگیر در ارتباط با تاریخ گرایش های تفسیری در فقه و حقوق اسلامی دانست که ضمن رویکرد متن پژوهانه کوشیده است به وجوه عملی دانش نیز ورود نموده و به تاثیرهای عملی فقه و حقوق نیز در دوره های میانه اسلامی و نیز جهان معاصر بیاندیشد. عمده مباحث کتاب به رویکرد های تاویلی دوره میانه اختصاص دارد و به فقه و هرمنوتیک کلاسیک اسلامی و تاثیرهای آن بر جریان دانش های اسلامی، و به شکل ویژه فقه و حقوق معاصر، متمرکز گردیده است.
کتاب «تفسیر و فقه در اسلام سده های میانه» از سوی انتشارات روتلج در سال 2006 چاپ و روانه بازار کتاب شده است. کتاب دربردارنده 410 صفحه است.